dinsdag 15 november 2011

Media Morgen - De media op hun kop (1)

Overleven onze klassieke media de radicale impact van internet, sociale media en mobile? Dat is de onderzoeksvraag die Jo Caudron stelt in zijn nieuwste boek, Media Morgen - de media op hun kop.

De businessmodellen van de klassieke media staan vandaag op de helling. Televisie, kranten, magazines worden geconfronteerd met minder kijkers, lezers, luisteraars. Die consumenten nemen dankzij nieuwe technologie het heft in eigen handen en beslissen over hoe, wanneer en welke media ze consumeren.

Caudron zegt dat veel Vlaamse mediabedrijven hun kop in het zand steken en nog geen visie hebben om met die nieuwe situatie om te gaan en zich voor te bereiden op de toekomst. Als de Vlaamse media zich niet snel gaan heruitvinden en gaan samenwerken worden ze het slachtoffer van wereldwijde spelers als Google, Apple en Amazon.

Positief in het boek is dat niet enkel een gefundeerde analyse gemaakt wordt van recente tendensen en de huidige marktsituatie maar dat Caudron ook oplossingen aanreikt aan de Vlaamse mediasector en nieuwe businessmodellen ontwikkelt. Het is de vraag of zijn boodschap overkomt bij de media in Vlaanderen en of ze gehoor zullen geven aan zijn oproep om samen een nieuw media-ecosysteem te bouwen .

De situatie is nochtans precair, zo tonen recente voorbeelden, toevallig verzameld in het aparte katern Media.com van de krant De Morgen van 4 november 2011, met bijdragen van journalisten Jan Debackere en Pieter Dumon.
Frappant omdat Caudron in het eerste deel van zijn boek een uitmuntende analyse maakt van het klassieke mediaverhaal, advertising, internet en de opkomst van sociale media. De recente voorbeelden zoals beschreven door Debackere en Dumon staven de analyse van Caudron en versterken zijn oproep voor samenwerking en nieuwe businessmodellen voor onze media.

In deze blogpost ga ik dieper in op de artikels van Debackere en Dumon omdat ze een perfecte illustratie zijn van de kritieke situatie waarin de Vlaamse mediasector zich bevindt.
In een volgende blogpost bespreek ik de oplossingen en de nieuwe businessmodellen die Caudron aanreikt in zijn boek Media Morgen - De media op hun kop.

tijdschriften

In een bijdrage over de noodzakelijke hervorming van P-magazine noteert journalist Jan Debackere de daling van de oplage van het tijdschrift: 60.000 exemplaren in 2007, 54.000 in 2010 en gemiddeld 50.000 exemplaren in het tweede kwartaal van 2011. "Alle bladen zijn in snelheid gepakt door de dalende lezersmarkt," stelt hoofdredacteur Michael Lescroart van P-magazine. Hij kondigt een grondige verandering aan: "We hebben geen andere keuze. Het is een veel te groot risico om niet te veranderen."

Lescroart wijst zelf op enkele pijnpunten voor P-magazine:
  • minder impulsaankopen; mensen roken minder, gaan minder naar de krantenwinkel (ook met Lotto spelen kan online) en minder verkooppunten
  • geloofwaardigheidsprobleem; "met babes alleen red je het niet meer"; er komen meer redactionele stukken, maar daar gaat P-magazine in concurrentie met andere tijdschriften
  • sociale netwerken; mensen slijten soms uren op sociale netwerksites en "selecteren er gratis nieuws voor elkaar".
Enkele recente gebeurtenissen wijzen op turbulentie in de tijdschriftenmarkt:
  • de krant De Standaard en De Morgen kregen een extra magazine in het weekend waarmee ze in concurrentie komen met klassieke tijdschriften;
  • Humo is zich aan het herpositioneren;
  • 'Goedele' verdwijnt van de markt

tv-zender

Ook in De Morgen van 4 november interviewt journalist Jan Debackere Piet Van Roe, de voormalige directeur televisie en gedelegeerd bestuurder van de VRT. Die laat zich kritisch uit over de slaagkansen van het nieuwe VT4. "De kijker is conservatief en de reclamemarkt is niet groot genoeg", vreest hij.

"In het verleden hebben succesvolle programmamakers tot hun verrassing ondervonden dat de kijkers hen niet volgen als ze naar een andere omroep ovestappen'" zegt hij. Dit wijst op de noodzaak van het opbouwen van een community en een langetermijnrealtie met de kijker.
Van Roe stelt dat het reclamebudget niet zal toenemen, "hoogstens wat verschuivingen van kranten en tijdschriften naar televisie". Van Roe wijst ook op de problematiek van het uitgesteld kijken en de opmars van internet.

Als oplossing stelt hij voor dat omroepen, kabeldistributie, productiehuizen en uitgevers samenwerken. "Ofwel werk je samen, ofwel nemen buitenlandse spelers het over", aldus nog Van Roe.

radio

In zijn bijdrage "Radio 2: succeszonder zonder sexappeal" stelt journalist Pieter Dumon van De Morgen dat luisteraars massaal de weg vinden naar radio 2, maar dat Radio 2 met dat succes nauwelijks de media haalt. Met een marktaandeel van gemiddeld 30 % blijft de zender de grootste van Vlaanderen. Andere zenders als Q-music (15 %), Studio Brussel (10,74 %), MNM (9,36 %) en Radio 1 (8,98 %) hinken achterop. Ondanks het wat stoffige imago is Radio 2 er blijkbaar toch in geslaagd om een grote schare zeer trouwe luisteraars aan zich te binden. De zender speelt ook concreet in op noden en behoeften van haar luisteraars. Ze spelen in op onderwerpen waar hun luisteraars mee bezig zijn. "We hebben enkel honkvaste luisteraars," zegt nethoofd Jan Knudde. "Uit onderzoek blijkt dat de meeste van onze luisteraars enkel en alleen naar Radio 2 luisteren." Van een potentiële community gesproken!

kabeldistributie

Het laatste voorbeeld dat ik aanhaal uit Media.com van 4 november 2011 is het conflict tussen Telenet en de Vlaamse omroepen. Journalist Jan Debackere analyseert de patstelling. De Vlaamse omroepen kunnen niet zonder Telenet om hun tv-programma' s te verspreiden. En omgekeerd kan Telenet niet zonder VTM of VT4, omdat de klant dan afhaakt.

Internationaal is er al veel te doen over tv-zenders die via internet rechtstreeks de huiskamer binnen komen, los van gelijk welke kabeldistributeur, stelt Debackere. Diensten zoals Google TV en Apple TV kenden tot nog toe weinig succes, maar beide technologiegiganten zijn vastbesloten daar verder in te investeren.


In een volgende blogpost 'Media Morgen - De media op hun kop (2)' bespreek ik de oplossingen en de nieuwe businessmodellen die Caudron aanreikt in zijn boek Media Morgen.

1 opmerking:

Vragen of opmerkingen bij deze post? Laat een berichtje achter!