zaterdag 1 oktober 2011

Schapen leren niet, ook de nieuwe niet

Schapen leren niet, ook de nieuwe niet - Jef Staes @jefstaes

Jef Staes sloot het Kluwer-congres Over Het Nieuwe Werken af. Jef liep op een wolkje want kwam net van de boekvoorstelling van zijn nieuwste boek: Ik was een schaap.
Kernboodschap van het boek: Vorm logge organisaties om tot lerende en innovatieve organisaties waarin medewerkers de vrijheid nemen om passioneel te leren en te werken aan een gemeenschappelijke missie. Jef, opgeleid als industrieel ingenieur, heeft in de loop der jaren zijn talent als schrijver en verhalenverteller ontdekt en ontplooid. De geknipte persoon dus om alles wat de deelnemers in de loop van de dag op het congres hadden geleerd onderuit te halen.

Het nieuwe leren, Het Nieuwe Werken? fictie!

Vandaag is er veel te doen rond Het Nieuwe Werken. Maar dat is fictie, het heeft nooit gewerkt. Omdat we nog vast zitten in het 2D-tijdperk. We zijn niet vrij, niet op school, niet op het werk. We zitten vast in een 2D-mentaliteit. We kijken op naar de leerkracht, de prof, de manager, die het blijkbaar allemaal weet. Macht, gebaseerd op kennis: ik weet het en jij niet. Ik ben slimmer dan jij. Veel heeft te maken met toegankelijkheid van informatie.

Waar zijn mensen echt vrij? Thuis. Waarom werken vandaag veel mensen graag thuis? Thuis worden we niet gecontroleerd, kijkt niemand mee over onze schouder. Op het werk ben je een acteur. Je speelt een rol. Je hebt een functie en bent een radertje in het geheel. Op het werk heb je een functieomschrijving. Daarin staat wat je moet doen. Je zit opgesloten in een kantoor. Je zit letterlijk achter een omheining: je bent een schaap.

De mens is een kuddedier. Staes gebruikt het beeld van een kudde schapen. Er zijn grote schapen en kleine schapen, hippe schapen en domme schapen. Een keer per jaar wordt je geschoren. Uiteindelijk ga je er aan. De 'judasgeit' neemt de kudde schapen op sleeptouw en leidt ze .... recht naar de slachtbank.

Er is nood aan een switch van het 2D-tijdperk naar het 3D-tijdperk

Je kan meer weten dan de expert, de leraar, de prof, de politicus. Nog nooit was de toegang tot informate zo groot, de drempel zo laag. Dat is natuurlijk een beangstigende situatie voor de gevestigde orde. Hun macht, gebaseerd op informatie, brokkelt af.

Om zelf de stap te zetten naar het 3D-tijdperk zijn drie zaken nodig:
  1. je moet je talent ontdekken en ontwikkelen
  2. wat je doet moet je met passie doen
  3. je moet je sociaal netwerk uitbouwen en toegang tot informatie hebben
Het kantoor van de toekomst is thuis. Thuis is SOLE = Self Organised Learning Environment. Het 'Home Office' wordt superbelangrijk. Daar ben je vrij om te leren en te werken. Op kantoor ben je niet vrij. Daar doen ze aan 'sheep management'.

Een trendbreuk is nodig

Om de switch te maken van het 2D-tijdperk naar het 3D-tijdperk is een trendbreuk nodig. Die trendbreuk is nodig in alle geledingen van de maatschappij en is gestoeld op drie pijlers:
  1. diplomavrij onderwijs - geen diploma' s maar certificaten
  2. functievrij werken - geen functies maar rollen
  3. pensioenvrij leven - geen klif-carrière maar een duin-carrière
We hebben een ander onderwijssysteem nodig. Vandaag kennen we nog altijd de dictatuur van het diploma. We kijken niet naar competenties of talenten van mensen maar naar het diploma. Wie durft een werknemer zonder diploma aanwerven?
We moeten naar een systeem van certificaten. Op basis van je talenten verdiep je je in een aantal thema's. Van die thema' s weet je heel veel af. Het interesseert je, je verdiept je erin, je wordt een specialist of ervaringsdeskundige in dat domein. Werken en leren worden versmolten. Je beheerst meerdere thema' s en bouwt een bibliotheek van competenties uit.

We hebben een andere werkorganisatie nodig. Stop mensen met talenten niet langer in een functie in een afdeling of dienst. Kijk naar de competenties van mensen en zet hen in bepaalde rollen in.

We hebben nood aan een andere loopbaan. We zullen allemaal langer moeten werken om de 'vergrijzing' te betalen. Anderzijds worden waardevolle werknemers vroegtijdig met pensioen gestuurd. De huidige carrières kan je vergelijken met een klif. Iedereen wordt de klif opgestuurd en voortgejaagd. Op het einde volgt de afgrond en stort je in de diepte. Een 'duin-loopbaan' is beter: je gaat de helling op, maakt eens een zijsprong, gaat weer wat hoger, komt eens in een dalletje terecht. Eens de top bereikt stort je niet naar beneden in de afgrond, maar kan je geleidelijkaan afdalen.

Na de theorie ... de praktijk. Wie durft?

Jef Staes heeft een duidelijke theorie. Ze veronderstelt dat bedrijven, instituten en organisaties zichzelf hervormen en heruitvinden. Het zou nu wel eens kunnen veranderen of moeten veranderen. Er is een "war for talent" bezig. Bedrijven die toptalent willen binnenhalen zullen een aantrekkelijke werkgever moeten zijn en mensen ruimte en verantwoordelijkheid geven. Op het Kluwer Congres sprak Chris Moojen van Google over het succes van een innovatieve werkomgeving. Amper 0,3 % van alle sollicitanten gaat uiteindelijk bij Google aan de slag. Bij het bekendmaken van een vacature zijn er na een dag al 50.000 cv' s ingestuurd. Andere bedrijven vissen in dezelfde vijver. Ze zullen meer moeten hebben dan een "alternatief" kantoor of gratis maaltijden. Ze hebben een transparante visie op Het Nieuwe Werken nodig en moeten aangeven hoe zij talenten zullen laten groeien en bloeien.

Anderzijds blijft veel werk in een productieomgeving routinematig verlopen, met weinig inbreng van het personeel zelf. Gaan al die schapen in opstand komen? Veel mensen voelen zich veilig in de kudde en hebben niet veel zin om uit de band te springen.

Wie wel initiaitief neemt, zijn talent ontwikkelt, passioneel met zijn werk bezig is heeft volgens Staes vandaag alle mogelijkheden. Het zijn voor mij de kenmerken van een 'ondernemer'. Ik denk aan een whiz kid, schoolmoe, geen diploma, maar met een vriend en wat geleend geld van oma in de garage van zijn ouders een bedrijfje opstarten. Ik denk ook aan mensen met talent en de juiste competenties. Zij zullen hun diensten aanbieden, op hun voorwaarden, met een evenwicht in de balans werk-privé, met aandacht voor relaties, vrienden, levenslang leren, groeien en ontwikkelen. Zij kiezen voor een lang, boeiend en vruchtbaar leven.

Schaap, tijd om uit te breken!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Vragen of opmerkingen bij deze post? Laat een berichtje achter!