vrijdag 12 november 2010

Studenten willen Facebook en Twitter in de aula

Docenten moeten dringend gebruik maken van Twitter en Facebook. "Het is dé manier om studenten bij de les te betrekken," zegt Tom Demeyer van de Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) . De VVS roept hogescholen en universiteiten op om sociale media te integreren in hun lessen. Zo hoopt ze de actieve interactie tussen docenten en studenten te verhogen.", lezen we in De Standaard van 10 november.

Les geven aan grote groepen: vandaag weinig interactie

Een kenmerk van colleges met grote groepen is dat de communicatie zendergestuurd verloopt: de docent vertelt, legt uit, toont aan - al dan niet met behulp van een presentatie, video, afbeeldingen; studenten luisteren, noteren. Dit is allemaal vrij passief. Het is niet evident in dergelijke omstandigheden interactie te organiseren. De docente kan toelaten dat studenten haar onderbreken om een vraag te stellen of een verduidelijking te vragen. De docente kan ook voorstellen om de vragen bij te houden tot het einde van het college.

Kan Twitter iets veranderen aan een college?

Ik zie niet direct een voordeel om tijdens het collega op een groot scherm of een twitterwall een constante stroom tweets de revue te laten passeren. De verleiding is dan te groot voor studenten om een stroom nonsens te tweeten. Wie berichten maakt of leest op het scherm is trouwens niet aan het luisteren en mist cruciale informatie.

Twitter in de aula gebruiken om de les van de docent een andere richting uit te sturen lijkt me evenmin evident, maar het zou kunnen. De docente zou om het kwartier een kijkje op haar laptop kunnen nemen en de ingezonden tweets doornemen. Aan haar de beslissing om hiermee al dan niet iets te doen. Het is wel een interessante feedbackmogelijkheid voor de docente. Studenten kunnen bij bepaalde passages, schema' s of voorbeelden aangeven of dit overkomt of niet. Alles wordt gelogd. De docente kan achteraf de tweets lezen en in een volgend college nog eens terugkomen op bepaalde thema' s, andere voorbeelden aanreiken, haar cursus verbeteren of nieuwe oefeningen opgeven.

Twitter en Facebook buiten het college

De docente kan zelf ook Twitter gebruiken om na de les berichten met links naar interessante boeken of relevante artikels, blogs of websites te tweeten. Studenten die de docente volgen op Twitter kunnen de tweets bewaren bij hun favorieten, retweeten of een reactie geven. Ze kunnen de docente ook een direct message sturen.

De docente kan de informatie ook delen op een Facebookpagina over de cursus; studenten kunnen zich aanmelden, reacties geven, vragen stellen, informatie delen.

Michaël Opgenhaffen, docent journalistiek aan de Antwerpse Lessius Hogeschool verplicht zijn studenten om een twitteraccount te openen: "Ik vind het logisch dat studenten kunnen werken met Twitter. Wie nu 22 is en op de arbeidsmarkt komt, kan er toch niet meer omheen?" zegt hij in De Morgen van 10 november 2010.

Een groot pluspunt van sociale media: informatie opslaan en delen

Wat is altijd al een heikel punt geweest onder studenten? "Ik kon het college niet bijwonen, mag ik je nota' s lenen?" Wanneer studenten in het college info digitaal mogen opslaan, dan is het ook mogelijk om die informatie snel te delen. Gedaan met kopieën maken. Waarom maken studenten geen wiki van een bepaalde cursus? Terwijl ze informatie verwerken op de wiki leren ze bij; ze helpen en verbeteren mekaar. Is dat geen mooi vooruitzicht van samenwerking in een sterk concurrentiële omgeving?

Spelregels zijn nodig

Bij het begin van het academiejaar maakt de docent de nodige afspraken met de studenten. Er is ook organisatie en beheer nodig: laptops, toegang tot internet, accounts en rechten. Studenten groeperen zich en nemen verantwoordelijkheid. Docent en studenten spreken een beknopte set spelregels af. Net zoals in de bedrijfswereld bestaat het gevaar dat universiteiten en hogescholen sociale media als Twitter en Facebook restrictief gaan benaderen of willen controleren. Dat zal niet werken. De kracht van die nieuwe media is net dat mensen met gemeenschappelijke belangen en interesses zich spontaan gaan organiseren. Wel belangrijk is dat jonge mensen en vooral studenten opgeleid worden om op een goede manier met sociale media om te gaan: opleiding, training, begeleiding zijn onontbeerlijk. Het kan ook een idee zijn om bijvoorbeeld per faculteit een "social media manager" aan te duiden die fungeert als contactpersoon voor zowel docenten als studenten. Het is duidelijk dat het onderwijs zal moeten investeren in sociale media. Het kost tijd, mensen en middelen maar het is nodig om nu te starten willen ze de trein niet missen.

Sociale media in strijd met bestaande platformen?

Er zijn bezwaren op te werpen om sociale media niet in te voeren aan universiteiten, maar denk eens aan alle mogelijkheden en wat dit zou veranderen. Universiteiten bieden nu al platformen op internet aan hun studenten aan. Zo werkt de Universiteit Gent met Zephyr, een open digitaal leerplatform. Die platformen, die door de universiteit zelf beheerd worden, hoeven niet in strijd te zijn met het effectieve gebruik van sociale media door docenten en studenten. In tegendeel, ze kunnen mekaar aanvullen en versterken.

Wie heeft goede voorbeelden van landen en onderwijssystemen waar dit wel al wordt toegepast? Welke resultaten en conclusies zijn er?

update 1 oktober 2013:

1 opmerking:

  1. Ik ben benieuwd hoe het nu inmiddels (bijna) 3 jaar later gesteld is met de implementatie van twitter en facebook in de colleges/zalen. Ik merk tot nu toe tijdens mijn literatuur onderzoek dat veel studenten vrijwel allemaal facebook en of twitter hebben maar ik hoor er niet zoveel over bij docenten.

    BeantwoordenVerwijderen

Vragen of opmerkingen bij deze post? Laat een berichtje achter!