zondag 31 oktober 2010

gratis 2: de drie-partijenmarkt - Free Chris Anderson

Wat is gratis: inhoud, diensten, software

Gratis voor wie: iedereen

"Het meest voorkomende economisch model rond het concept gratis is het drie-partijensysteem" zegt Chris Anderson in zijn boek 'Free'. Hierin speelt een derde partij een rol in een markt die is gecreëerd door een gratis uitwisseling tussen de eerste twee partijen.

We zien dit systeem elke dag in de realiteit. Het is de basis van het economisch model van vrijwel alle media.



In het traditionele mediamodel levert een uitgever een gratis (of bijna gratis) product aan consumenten, terwijl adverteerders betalen om mee te mogen doen. Ook radio en televisie zijn 'gratis' te beluisteren en te bekijken. Kranten- en tijdschriftenuitgevers rekenen hun lezers niet de werkelijke kosten aan van het maken, drukken en distribueren van hun producten. Ze verkopen geen kranten en tijdschriften aan lezers, ze verkopen lezers aan adverteerders.

Het web houdt een uitbreiding in van het media-bedrijfsmodel naar andere bedrijfstakken. Het gaat om meer dan het eenvoudige principe dat advertenties alles moeten betalen. Mediabedrijven verdienen op tientallen manieren geld met gratis inhoud, van het verkopen van informatie over consumenten tot het in licentie geven van merknamen, het aanbieden van lidmaatschappen met toegevoegde waarde en directe e-commerce. Er is een compleet systeem van webondernemingen in ontwikkeling rond dezelfde reeks modellen.

Economen noemen dergelijke modellen 'tweezijdige markten' want er zijn twee afzonderlijke gebruikersgroepen die elkaar synergetisch steunen: adverteerders betalen ervoor dat media de consument bereiken. Deze steunt op zijn beurt de adverteerders. De consument betaalt uiteindelijk, maar doet dat alleen indirect, door voor producten een hogere prijs te betalen, een verhoging die wordt veroorzaakt door de marketingkosten. Dit geldt ook voor andere markten dan de media, bijv. creditcards. Een gratis kaart betekent dat de consument meer bij winkels uitgeeft en dat de banken meer vergoedingen krijgen. Een ander voorbeeld zijn de besturingssysteemtools die softwareontwikkelaars gratis ter beschikking krijgen; door hun ontwikkelingen trekken ze meer consumenten naar het platform. In alle gevallen worden de kosten gespreid en/of blijven ze onzichtbaar genoeg om de consumenten het gevoel te geven dat de goederen waar het om gaat 'gratis' zijn.

Voorbeelden van gratis 2: drie-partijenmarkt of tweezijdige markt: de ene gebruikersgroep ondersteunt een andere
  • Geef de inhoud weg, verkoop de toegang tot het publiek (door advertenties ondersteunde media)
  • Geef creditcards weg zonder lidmaatschapkosten, bereken een transactietarief aan handelaren
  • Geef (wetenschappelijke) artikels weg, laat de auteurs betalen voor de publicatie ervan.
  • Geef document readers weg, verkoop document writers (Adobe)
  • Geef vrouwen gratis toegang, laat mannen betalen (disco)
  • Geef kinderen gratis toegang, laat volwassenen betalen (musea)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Vragen of opmerkingen bij deze post? Laat een berichtje achter!